امام علی (ع) می فرماید
۞ هر کس از خود بدگویی و انتقاد کند٬خود را اصلاح کرده و هر کس خودستایی نماید٬ پس به تحقیق خویش را تباه نموده است. ۞
Sunday, 18 November , 2018
امروز : یکشنبه, ۲۷ آبان , ۱۳۹۷ - 10 ربيع أول 1440
شناسه خبر : 1369
  پرینتخانه » آخرین اخبار, اخبار ویژه, اقتصادی, بین الملل, سیاسی, صنعت تاریخ انتشار : ۰۵ آبان ۱۳۹۷ - ۲۲:۲۹ | ارسال توسط :
کاهش تولید نفت ایران امتحانی سخت برای عربستان

آیا عربستان میتواند کاهش تولید نفت ایران را جبران کند

آیا عربستان میتواند کاهش تولید نفت ایران را جبران کند
آیا عربستان میتواند کاهش تولید نفت ایران را جبران کند

پایگاه خبری تحلیلی افق پرس

متن پیش رو در تجارت فردا منتشر شده و انتشار آن به معنی تایید تمام یا بخشی از آن نیست

عربستان به عنوان دومین تولیدکننده نفت جهان و نقش‌آفرین اصلی در سازمان کشورهای صادرکننده نفت (OPEC)، نقش بسزایی در کنترل بازار جهانی نفت در شرایط تحریم خواهد داشت. بنا بر اظهارات وزیر انرژی عربستان در آخرین نشست اوپک در الجزایر، این کشور توان افزایش تولید به اندازه ۵ /۱ میلیون بشکه نفت در روز به منظور جبران کاهش تولید ایران و ونزوئلا را دارد.

محمدرضا کثیری| عربستان به عنوان دومین تولیدکننده نفت جهان و نقش‌آفرین اصلی در سازمان کشورهای صادرکننده نفت (OPEC)، نقش بسزایی در کنترل بازار جهانی نفت در شرایط تحریم خواهد داشت. بنا بر اظهارات وزیر انرژی عربستان در آخرین نشست اوپک در الجزایر، این کشور توان افزایش تولید به اندازه ۵ /۱ میلیون بشکه نفت در روز به منظور جبران کاهش تولید ایران و ونزوئلا را دارد. اخیراً بن سلمان ولیعهد سعودی نیز در یک نشست خبری اعلام کرد که در صورت کاهش هر بشکه تولید نفت ایران، عربستان می‌تواند دو بشکه نفت جایگزین آن کند. وزیر نفت ایران نیز در مصاحبه‌ای اعلام کرد: «نه عربستان سعودی و نه هیچ تولیدکننده دیگری، توان چنین تولیدی نداشته و ندارد و آنچه عربستان سعودی در این مدت به بازار عرضه کرده نه از ظرفیت مازاد تولید که از ذخایر پیشین آن تامین شده است.» بر اساس تحلیل‌های صورت گرفته بر مبنای گزارش‌ها و اطلاعات معتبر، به شش دلیل که در ادامه توضیح داده می‌شود، عربستان به صورت بلندمدت (تا انتهای سال ۲۰۱۹) توان افزایش تولید به صورت چشمگیر و جایگزینی نفت ایران را نخواهد داشت:

۱- کاهش شدید ذخایر عربستان از سال ۲۰۱۵ تاکنون
طبق نمودار یک ذخایر موجود در مخازن نفت عربستان از سال ۲۰۱۵ تاکنون با یک سیر نزولی شدید مواجه بوده و از مقدار ۳۳۰ میلیون بشکه در سال ۲۰۱۵ به مقدار ۲۳۰ میلیون بشکه در جولای ۲۰۱۸ رسیده است. این موضوع نشان می‌دهد که افزایش صادرات عربستان در چند ماه اخیر از محل ذخایر نفت خود بوده و نه از افزایش تولید به صورت پایدار. ادامه کاهش بیشتر این ذخایر موجب ایجاد نااطمینانی در بازار نسبت به عرضه نفت و در نتیجه افزایش قیمت نفت خواهد شد.

۲- عدم توان تولید بیشتر از ۷ /۱۰ میلیون بشکه در روز
خالد فالح، وزیر انرژی عربستان، در مصاحبه‌ای ادعا کرده که در ماه اکتبر ۲۰۱۸، تولید این کشور از ۴ /۱۰ به ۷ /۱۰ میلیون بشکه در روز افزایش می‌یابد. بر اساس نمودار ۲ حداکثر تولید عربستان در ۱۰ سال گذشته ۷ /۱۰ میلیون بشکه بوده است که با رسیدن به این مقدار در نوامبر ۲۰۱۷، تولید در ماه بعد به شدت افت کرده و به زیر ۱۰ میلیون بشکه رسید. از سوی دیگر عربستان پیش‌بینی کرده بود تولید خود را در ماه جولای ۲۰۱۸ به ۷ /۱۰ برساند که در این موضوع بازهم ناموفق بود و به تولید ۳ /۱۰ میلیون بشکه رسید. بنابراین افزایش تولید عربستان حداکثر ۷ /۱۰ میلیون بشکه خواهد بود که این افزایش نیز به صورت پایدار ادامه پیدا نخواهد کرد.

۳- عدم سرمایه‌گذاری برای تولید بیشتر نفت
تعداد چاه‌های فعال در تولید عربستان در پنج سال اخیر و نمودار تولید عربستان در دو شکل زیر مشخص شده است. حداکثر تولید عربستان در نوامبر سال ۲۰۱۷ با ۷۰ چاه فعال رخ داده است در حالی که اکنون عربستان ۶۳ چاه فعال دارد. بنابراین به علت عدم سرمایه‌گذاری در توسعه صنعت نفت عربستان در چند ماه اول سال ۲۰۱۸، این کشور قادر به تولید ۱۱ میلیون بشکه به صورت بلندمدت نخواهد بود و نهایتاً با فشار به مخازن، تولید ۷ /۱۰ میلیون بشکه را ادامه خواهد داد.

۴- ظرفیت مازاد تولید بحث‌برانگیز عربستان
ظرفیت مازاد تولید به معنای افزایش تولید از مخازن نفت و گاز یک کشور به صورت پایا و بدون آسیب به مخازن نفت و گاز پس از ۳۰ روز است. ظرفیت مازاد تولید نشان‌دهنده توان یک کشور برای عرضه بیشتر نفت در بازار و کنترل قیمت نفت نیز هست. عربستان در آخرین نشست اوپک ادعا کرد که دارای ظرفیت مازاد تولید ۵ /۱ میلیون بشکه در روز است. آژانس اطلاعات انرژی آمریکا ظرفیت مازاد تولید کل کشورهای تولیدکننده اوپک را در ماه سپتامبر ۲۰۱۸ به میزان ۴۲ /۱ میلیون بشکه پیش‌بینی کرده که این میزان تا انتهای سال ۲۰۱۹ به ۱۹ /۱ میلیون بشکه کاهش خواهد یافت. مساله مهم اما این است که استفاده از ظرفیت مازاد تولید برای جایگزینی نفت ایران موجب بی‌ثباتی بازار و افزایش ناپایدار قیمت نفت در میان‌مدت خواهد شد. طبق شکل ۵ کاهش ظرفیت مازاد، موجب افزایش شدید قیمت نفت خواهد شد. به عنوان مثال در سال ۲۰۰۸ ظرفیت مازاد کشورهای اوپک به کمتر از یک‌میلیون رسید و موجب رشد قیمت نفت به سقف ۱۵۰ دلار شد. سایر گزارش‌ها و نظرات متخصصان بازار نفت نشان می‌دهد عربستان توان تولید ۱۱ تا ۵ /۱۱ میلیون بشکه را برای مدت طولانی نخواهد داشت و عدد ادعاشده ۵ /۱۲ میلیون بشکه در روز دست‌نیافتنی است. همچنین، بنا بر اظهارات یک مقام رسمی عربستان، حتی تولید ۱۱ میلیون بشکه در روز نیز در چند ماه برای عربستان ممکن نخواهد بود. عدم قطعیت بالای اعداد گزارش شده از سوی عربستان و عدم شفافیت اطلاعات مخازن و میزان تولید میادین نفت و گاز این کشور، در مساله خصوصی‌سازی بخشی از سهام شرکت آرامکو به وضوح خود را نشان داد که در نهایت موجب شکست پروژه خصوصی‌سازی شد.

۵- افزایش تولید از کدام مخازن نفتی عربستان؟
بر اساس گزارش موسسه انرژی آکسفورد، ادعای عربستان برای افزایش تولید در سه میدان خریص، شیبه و منطقه بی‌طرف بررسی شده است. وزیر انرژی عربستان مدعی است این کشور به زودی می‌تواند ۵۰۰ هزار بشکه نفت از میدان مشترک خود با کویت معروف به منطقه بی‌طرف، تولید کند. این در حالی است که شرکت مهندسی ژاپنی توکیو، مجری این پروژه، بیان کرده طراحی‌های انجام‌شده با هدف حداکثر تولید ۳۵۰ هزار بشکه در روز از این میدان بوده و تولید از این میدان در سال ۲۰۱۹ محقق خواهد شد. طبق پیش‌بینی آژانس بین‌المللی انرژی، منطقه بی‌طرف، توان تولید پایدار ۲۰۰ هزار بشکه در روز را در انتهای سال ۲۰۱۹ به دست می‌آورد. از طرف دیگر، نفت تولیدشده از دو میدان دیگر خریص و شیبه فوق سبک است که امکان جایگزینی با نفت سنگین ایران در بازار را نخواهد داشت.

۶- کسری بودجه عربستان
عربستان برای رسیدن به برنامه بلندپروازانه ۲۰۳۰ خود که توسط محمد بن سلمان به شدت پیگیری می‌شود نیاز به بودجه‌های عظیم نفتی دارد. بنا بر اظهارات وزیر دارایی عربستان، این کشور تلاش دارد کسری بودجه را از حدود ۶۱ میلیارد دلار در سال ۲۰۱۷ به ۵۲ میلیارد دلار در سال ۲۰۱۸ کاهش دهد. این میزان عظیم کسری بودجه و نیاز دولت به منابع مالی نشان می‌دهد که دولت عربستان در صورت توانایی برای افزایش تولید نفت و گرفتن بازار ایران تاکنون از این کار دریغ نمی‌کرد. اما دو نشست قبلی اوپک نشان می‌دهد اعضا برای جبران کمبود عرضه نفت در بازار به اندازه یک‌میلیون بشکه توانایی ندارند. طبق گزارش نشست اوپک در الجزایر، تنها ۳۳۰ هزار بشکه از برنامه یک‌میلیون بشکه افزایش تولید در نشست ژوئن محقق شد. این موضوع نشان از عدم توان افزایش تولید از سوی عربستان به‌رغم نیاز به برطرف کردن کسری بودجه دارد.

جمع‌بندی
عربستان سعودی که نقش کنترل‌کننده بازار را برای خود قائل است به دلایل افزایش تقاضای نفت، کاهش تولید ونزوئلا به اندازه حدودی ۳۰۰ هزار بشکه در روز و کاهش تولید نفت ایران به علت تحریم، توان افزایش تولید بیش از ۷ /۱۰ میلیون بشکه در روز را ندارد که این مقدار را در ماه جاری میلادی (اکتبر ۲۰۱۸) عرضه کرده است. شش دلیل مطرح‌شده در بخش‌های پیشین نشان می‌دهد تولید نفت عربستان از ۷ /۱۰ میلیون بشکه در روز فراتر نخواهد رفت و عدد ۵ /۱۲ میلیون بشکه در روز، بلندپروازانه و اغراق‌آمیز به نظر می‌رسد. موید این موضوع نیز رشد صعودی قیمت نفت در هفته‌های اخیر است.

اما در خصوص سایر تولیدکنندگان، به نظر می‌رسد عراق و روسیه افزایش تولید خود را هرچه که بوده تاکنون انجام داده‌اند و بیش از این قابلیت عرضه نفت را نخواهند داشت. به عنوان نمونه طبق گزارش اداره اطلاعات انرژی آمریکا عراق از ظرفیت مازاد تولید پایینی برخوردار است.۱ از سوی دیگر نفت شیل آمریکا که رشد بسیار چشمگیری در سال‌های اخیر داشته با یک چالش اساسی در بازار تقاضای فرآورده مواجه است؛ نفت شیل به علت سبک بودن قابلیت جایگزینی با تقاضای جهانی نفت سنگین ایران را ندارد، چراکه پالایشگاه‌های نفتی هر کدام بر اساس نفت‌های مختلف سبک، متوسط و سنگین طراحی شده‌اند. از سوی دیگر آمارهای تقاضای فرآورده نفتی نشان می‌دهد، تقاضای گازوئیل و نفت سفید که ترکیبات میانی برج تقطیر پالایشگاه هستند رو به افزایش است و نفت سبک شیل قابلیت تامین تقاضای ترکیبات میانی پالایشگاهی را ندارد و نیاز به نفت‌های متوسط و سنگین همچون ایران در آینده بازار وجود دارد.

در نهایت به نظر می‌رسد صادرات نفت ایران در زمستان ۲۰۱۸ و سال ۲۰۱۹ بین ۱ تا ۳ /۱ میلیون بشکه در روز ادامه پیدا کند و این موضوع به علت کاهش ذخایر نفت عمده کشورهای تولیدکننده و کاهش ظرفیت مازاد تولید اوپک، با افزایش قیمت نفت همراه خواهد بود.

۰۰
نویسنده : رضا روشن پور | منبع خبر : ایران تجارت
به اشتراک بگذارید
تعداد دیدگاه : 0
  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط تیم مدیریت در وب منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.